Fransa ticari telefon aramalarında izin dönemi başlıyor

Fransa ticari telefon aramaları için tüketiciyi esas alan yeni bir düzenleme 11 Ağustos 2026'da yürürlüğe girecek. Yeni sistemle şirketler, reklam veya satış amacıyla telefon açmadan önce vatandaşlardan açık ve önceden alınmış onay istemek zorunda olacak. Düzenleme, uzun süredir istenmeyen aramalardan şikâyet eden tüketicilerin korunmasını hedefliyor.

Fransa Resmî Gazetesi'nde yayımlanarak kesinleşen kararname, ülkede yaklaşık 12 yıldır kullanılan Bloctel uygulamasının yerini alacak. Eski modelde arama almak istemeyen kişilerin özel bir listeye kaydolması gerekiyordu. Yeni uygulamada ise sorumluluk tüketiciden alınarak doğrudan ticari arama yapan şirketlere verilecek.

11 Ağustos'tan itibaren açık onay aranacak

Yeni kurallara göre bir şirketin vatandaşı ticari amaçla arayabilmesi için önceden açık izin alması gerekecek. Tüketicinin sessiz kalması, herhangi bir itirazda bulunmaması ya da geçmişte bir hizmete ilişkin bilgi paylaşmış olması arama izni olarak kabul edilmeyecek.

Bu çerçevede Fransa ticari telefon aramaları sisteminde temel yaklaşım tersine çevriliyor. Önceki dönemde kişiler aranmamak için kayıt yaptırırken, yeni dönemde şirketlerin yalnızca iletişim kurulmasına açık biçimde onay vermiş kişileri araması mümkün olacak. Böylece izinsiz pazarlama görüşmelerinin azaltılması amaçlanıyor.

Kararname uyarınca alınan onaylar süresiz olmayacak. Şirketlerin kaydettiği izinlerin en fazla bir yıl geçerli olması öngörülüyor. Süresi dolan izinler için tüketicinin yeniden ve açık şekilde onay vermesi gerekecek. Önceden işaretlenmiş kutucuklar, belirsiz ifadeler veya otomatik yenilemeye dayalı onay yöntemleri ise geçerli sayılmayacak.

Tüketici telefon görüşmesinde iznini geri çekebilecek

Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri de onayın geri alınmasına ilişkin hüküm oldu. Tüketiciler, daha önce verdikleri iletişim iznini telefon görüşmesi sırasında sözlü olarak dahi iptal edebilecek. Şirketlerin bu talebi dikkate alması ve ilgili kişinin numarasını ticari arama listelerinden çıkarması gerekecek.

Bu uygulama, özellikle arama sırasında tüketicilerin uzun işlem süreçleriyle karşılaşmasının önüne geçmeyi hedefliyor. Bir kişinin “beni bir daha aramayın” yönündeki açık beyanı, pazarlama iletişiminin durdurulması için yeterli olacak. Şirketlerin izin yönetim süreçlerini bu kurala göre güncellemesi bekleniyor.

Fransa ticari telefon aramaları konusunda getirilen yeni yaklaşım, Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü'nün, yani GDPR'nin açık rıza ve kişisel verilerin korunması ilkeleriyle uyumlu bir çerçeve oluşturuyor. Düzenleme, ticari iletişimde kişilerin tercihlerini belirleyici unsur haline getiriyor.

Hangi sektörler düzenlemeden etkilenecek?

Yeni kurallar geniş bir ticari faaliyet alanını kapsıyor. Özellikle tüketicilerden yoğun şikâyet alan enerji şirketleri, konut yalıtımı hizmeti sunan işletmeler, güneş paneli satıcıları, sigorta acenteleri, özel eğitim kurumları, GSM operatörleri ve finansal hizmet sağlayıcıları açık onay olmadan arama yapamayacak.

Bu sektörlerdeki şirketlerin satış ve pazarlama yöntemlerini yeniden değerlendirmesi gerekecek. Arama merkezleri, dış kaynak hizmet sağlayıcıları ve müşteri verisi işleyen diğer kuruluşlar da onay kayıtlarının güncel, ispatlanabilir ve süre bakımından geçerli olmasına dikkat etmek zorunda olacak.

Özellikle enerji verimliliği, yenileme hizmetleri ve telekomünikasyon alanlarında yapılan yoğun reklam aramalarının tüketiciler üzerindeki etkisi uzun zamandır tartışılıyordu. Fransa ticari telefon aramaları alanındaki yeni düzenleme, bu tür görüşmelerde açık rıza koşulunu merkezi bir güvence olarak öne çıkarıyor.

Bloctel uygulaması neden sona eriyor?

Fransa'da daha önce kullanılan Bloctel sistemi, vatandaşların aranmamak için kayıt oluşturmasına dayanıyordu. Ancak sistemin, tüketicilerin beklediği ölçüde sonuç vermediği ve istenmeyen aramaları yeterince engelleyemediği yönünde eleştiriler bulunuyordu.

Yeni model, kişilerin kendilerini korumak için ayrıca işlem yapmasını gerektirmiyor. Ticari iletişim kurmak isteyen şirketin, arama öncesinde izin aldığını gösterebilmesi esas kabul ediliyor. Bu değişiklikle birlikte tüketicinin değil, pazarlama faaliyeti yürüten tarafın yükümlülük üstlenmesi amaçlanıyor.

UFC-Que Choisir tarafından yapılan bir araştırmada, Fransız tüketicilerin yüzde 97'sinin günlük yaşamda karşılaştıkları telefonla pazarlama aramalarından rahatsız olduğunu belirttiği aktarılmıştı. Yeni kuralların, bu şikâyetlerin azaltılmasına ve arama trafiğinin daha denetlenebilir hale gelmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Sınırlı sayıda istisna bulunuyor

Düzenleme ticari aramaların büyük bölümünü kapsasa da bazı istisnalar korunuyor. Gazete, dergi ve diğer süreli yayınlara ilişkin abonelik görüşmeleri yeni yasağın dışında tutulacak. Bu kapsamda yapılan aramaların da ilgili faaliyetle sınırlı olması gerekecek.

Tüketicinin bizzat talepte bulunduğu bazı hizmetler için yapılacak geri dönüş aramaları da istisnalar arasında yer alıyor. Ev restorasyonu, enerji tasarrufu çalışmaları ile engelli veya yaşlı bireylerin konutlarının düzenlenmesine yönelik talepler üzerine yapılan iletişimler bu kapsamda değerlendirilebilecek.

Ancak istisnaların, şirketlere genel bir pazarlama yetkisi vermediği vurgulanıyor. Bir tüketicinin belirli bir hizmet için kendisinin başvuru yapması, yalnızca bu talep ile bağlantılı geri dönüş iletişimine dayanak oluşturabilecek. Talebin kapsamını aşan reklam aramalarının yeni kurallara tabi olması bekleniyor.

İzinsiz arama yapanlara yaptırım uygulanacak

Kurallara uymadan arama yaptığı iddia edilen şirketler, Fransız Rekabet ve Dolandırıcılıkla Mücadele Kurumu DGCCRF'ye bağlı SignalConso platformu üzerinden şikâyet edilebilecek. Tüketiciler, karşılaştıkları izinsiz arama uygulamalarını bu kanal aracılığıyla yetkili mercilere bildirebilecek.

İhlal tespit edilmesi halinde şirketler hakkında Tüketici Kanunu çerçevesinde idari para cezaları uygulanabilecek. Bu nedenle firmaların yalnızca kendi çağrı merkezi faaliyetlerini değil, kendileri adına hizmet veren pazarlama şirketleri ile veri sağlayıcılarının süreçlerini de denetlemesi önem taşıyor.

Fransa ticari telefon aramaları bakımından denetim mekanizmasının güçlenmesi, düzenlemenin uygulanmasında belirleyici olacak. Şikâyet kanallarının açık tutulması ve izin kayıtlarının doğrulanabilmesi, yaptırım süreçlerinde temel unsurlar arasında bulunuyor.

Şirketler için yeni uyum süreci

11 Ağustos 2026'dan sonra ticari arama yapan işletmelerin, iletişim izinlerini gözden geçirmesi gerekecek. Açık rıza metinlerinin anlaşılır biçimde hazırlanması, izin tarihinin kayda alınması, bir yıllık geçerlilik süresinin takip edilmesi ve iptal taleplerinin hızlı biçimde işlenmesi yeni dönemin başlıca gereklilikleri arasında yer alıyor.

Şirketlerin tüketiciyle kurduğu ilk temasın amacı, kapsamı ve hukuki dayanağı konusunda şeffaf davranması da önem taşıyor. Belirsiz onay süreçleri veya tüketicinin iradesini yeterince ortaya koymayan uygulamalar, yeni sistem kapsamında risk oluşturabilecek.

Fransa ticari telefon aramaları için başlayacak izin dönemi, doğrudan pazarlama alanında önemli bir değişim anlamına geliyor. Düzenleme, tüketicilerin kişisel iletişim alanını korumayı; şirketlerin ise veri koruma ve ticari iletişim yükümlülüklerini daha açık kurallarla yerine getirmesini hedefliyor.

Tüketiciler için temel değişiklikler

• Ticari aramalar için önceden açık onay şartı uygulanacak.
• Onaylar en fazla bir yıl süreyle geçerli olacak.
• Önceden işaretlenmiş kutular ve otomatik yenilemeler yeterli kabul edilmeyecek.
• Tüketiciler, telefon görüşmesi sırasında izinlerini sözlü olarak geri çekebilecek.
• İzinsiz aramalar SignalConso üzerinden şikâyet edilebilecek.